Ông Bùi Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phát biểu khai mạc

Toàn cảnh hội thảo 

Hội thảo là hoạt động chuyên môn quy mô lớn nằm trong khuôn khổ Dự án “Kinh tế toàn diện thông qua hệ thống hợp tác xã bền vững tại châu Á”, thu hút sự tham gia của đại diện Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các tổ chức quốc tế, chuyên gia nghiên cứu và đại diện nhiều Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) trên cả nước.

Phát biểu tại sự kiện, đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng kinh tế tập thể đang bước vào giai đoạn phát triển mới, được định hướng trở thành nền tảng quan trọng của nền kinh tế quốc dân theo tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW. Trong đó, QTDND là mô hình tài chính tương trợ đặc thù, giữ vai trò hỗ trợ vốn cho thành viên, góp phần thúc đẩy sản xuất và ổn định đời sống tại các cộng đồng nông nghiệp, nông thôn.

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2025:

• Cả nước có 1.175 QTDND hoạt động tại 31 tỉnh, thành phố.
• Hệ thống có gần 2 triệu thành viên.
• Tổng tài sản đạt khoảng 203 nghìn tỷ đồng.
• Tiền gửi đạt 178,3 nghìn tỷ đồng, dư nợ cho vay 147,2 nghìn tỷ đồng.
• Tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức thấp 0,89%.

Những con số này cho thấy QTDND đã và đang trở thành lực lượng tài chính quan trọng, góp phần đưa nguồn vốn đến đúng nhu cầu của người dân và hộ sản xuất. Tuy nhiên, tại hội thảo các chuyên gia, nhà quản lý cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế:

• Một số QTDND phát triển chưa phù hợp với tôn chỉ hợp tác, có dấu hiệu thiên về kinh doanh thuần túy.
• Năng lực quản trị và kiểm soát rủi ro ở nhiều nơi còn hạn chế.
• Rủi ro đạo đức cán bộ vẫn là nguy cơ tiềm ẩn.
• Chuyển đổi số và sự xuất hiện của công nghệ tài chính (fintech) đang tạo sức ép lớn lên mô hình hoạt động truyền thống…

Những thách thức trên đặt ra yêu cầu hoàn thiện chính sách, củng cố năng lực và tái định vị vai trò của hệ thống QTDND trong bối cảnh mới. Vì vậy, các chuyên gia, nhà quản lý, các nhà khoa học và tổ chức quốc tế tham dự hội thảo đã nhấn mạnh năm nhóm giải pháp trọng tâm nhằm bảo đảm sự phát triển an toàn - bền vững của QTDND trong thời gian tới, theo đó:

Thứ nhất là, cần hoàn thiện khung khổ pháp lý, cập nhật theo yêu cầu thực tiễn và phù hợp với bản chất mô hình hợp tác xã tài chính.

Thứ hai là, tăng cường thanh tra, giám sát, chủ động cảnh báo rủi ro và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Thứ ba là, nâng cao năng lực quản trị, điều hành và tài chính của từng quỹ, khuyến khích tích lũy nội lực và tăng vốn điều lệ.

Thứ tư là, đẩy mạnh phối hợp giữa các Bộ, ngành, chính quyền địa phương, Hiệp hội QTDND và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các quỹ yếu kém.

Thứ năm là, tăng cường các hoạt động hỗ trợ đào tạo, truyền thông, chuyển đổi số và kết nối nguồn lực, hướng tới phát triển hệ thống QTDND năng động, minh bạch và hiệu quả…

Những nhóm giải pháp này được xem là nền tảng để thực thi Luật Hợp tác xã 2023 và triển khai Chương trình tổng thể phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030 đang được Bộ Tài chính chuẩn bị trình Chính phủ.

Ông Jens Schmid-Kreye - Tham tán BMZ, Phó Phòng Hợp tác Kinh tế và Phát triển, Đại sứ quán CHLB Đức tại Việt Nam phát biểu

Việc Học viện Tài chính tham dự hội thảo mang ý nghĩa quan trọng, thể hiện vai trò của Học viện trong việc đồng hành cùng các cơ quan quản lý nhà nước trong nghiên cứu và hoạch định chính sách kinh tế - tài chính. Học viện Tài chính xác định:

- Tăng cường các nghiên cứu chuyên sâu về tài chính cộng đồng, QTDND và kinh tế tập thể.
- Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu các mô hình tài chính hợp tác.
- Làm cầu nối giữa giới học thuật, nhà khoa học, chuyên gia và cơ quan quản lý, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng chính sách.
- Tham gia các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ QTDND và hợp tác xã.
- Hỗ trợ phân tích thực tiễn, giúp các cơ quan quản lý nhìn nhận đầy đủ xu hướng phát triển và nhu cầu của hệ thống QTDND trong bối cảnh mới.

Đoàn chuyên gia của Học viện Tài chính do PGS,TS. Nguyễn Mạnh Thiều - Phó Giám đốc Học viện (thứ hai từ phải sang) tham dự hội thảo.

Sự hiện diện của Học viện không chỉ mang tính cập nhật thông tin mà còn khẳng định cam kết lâu dài của nhà trường trong việc đồng hành cùng sự phát triển của tài chính cộng đồng và kinh tế tập thể.

Hội thảo quốc tế về củng cố vai trò của Quỹ tín dụng nhân dân đã cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng, thách thức và hướng phát triển của hệ thống QTDND trong thời gian tới. Những nội dung được trình bày và thảo luận tại sự kiện là cơ sở quan trọng để hoàn thiện khung chính sách, nâng cao chất lượng hoạt động của mô hình tài chính tương trợ này.

Sự tham dự của Học viện Tài chính góp phần nối kết tri thức, lan tỏa giá trị nghiên cứu và thể hiện trách nhiệm của một cơ sở đào tạo - nghiên cứu đầu ngành trong lĩnh vực kinh tế - tài chính đối với sự phát triển của kinh tế tập thể và tài chính cộng đồng tại Việt Nam trong thời gian tới.